Od jakiego wieku dziecko może korzystać z serwisów społecznościowych i w jaki sposób

Dane osobowe naszych dzieci nie są chronione w serwisach społecznościowych. Algorytmy nie uwzględniają wieku użytkownika podsuwając treści, również te destrukcyjne, w których młody człowiek narażony jest na przemoc seksualną, pornografię, oszustwa, nękanie i inne jej formy. Uznać więc należy, że serwisy społecznościowe są środowiskiem wysokiego ryzyka dla dzieci i młodzieży.

Raporty wielu organizacji i ośrodków badawczych, w tym Amnesty International, Fundacji Panoptykon, Uniwersytetu w Kent i Uniwersytetu w Dublinie, wskazują na poddawanie młodych użytkowników inżynierii behawioralnej oraz eksponowanie im treści mających jednoznacznie negatywne konsekwencje dla ich rozwoju, m.in. treści romantyzujących śmierć samobójczą, materiałów ekstremistycznych i mizoginistycznych, pornograficznych oraz wielu innych.

Oczywiście, według regulaminów zdecydowanej większości platform społecznościowych oraz komunikatorów wiek dostępu dzieci do serwisów to 13 lat. Związane jest to z wiekiem dającym ograniczone prawo do czynności prawnych, a więc pierwszym minimalnym stopniem podmiotowości prawnej. Natomiast granica 13 lat, wyznaczona przez serwisy, nie wynika z etapu rozwojowego dzieci. Realizowany w Polsce od przeszło 20 lat panel badawczy Gemius-Polskie Badania Internetu pokazuje, że stan faktyczny daleki jest od regulaminów platform cyfrowych.

Aż 1,4 miliona dzieci w wieku 7-12 lat, a więc 58 proc. tej grupy wiekowej, regularnie korzysta z platform społecznościowych.

W wielu krajach trwa obecnie żywa dyskusja, również na szczeblach politycznych,  o potrzebie podwyższenia wieku dostępu do przynajmniej 15 roku życia. Część państw podjęło już w tym zakresie stosowne decyzje – w Australii trzeba mieć ukończone 16 lat, żeby móc korzystać z platform społecznościowych (jak Instagram, TikTok) , serwisów wideo (jak YouTube, Twitch) i forów dyskusyjnych (jak Reddit, Threads). 

Dane z Polski z listopada 2025:

Najczęściej używaną wśród osób małoletnich platformą jest TikTok. Tylko w grupie 7–12 lat korzysta z niej aż 800 tys. osób. Jest to też platforma używana najbardziej intensywnie. Ponad 0,5 mln dzieci poniżej 13. roku życia spędza na niej ponad godzinę dziennie. Średni czas spędzany na platformie wynosił 2 godziny 11 minut, a ponad 250 tys. użytkowników otwiera aplikację 20 i więcej razy na dobę.

Z Facebooka korzysta 630 tys. dzieci, z Instagrama 370 tys. Na dalszych pozycjach znajdują się także Discord i inne serwisy. Wśród komunikatorów numerem jeden dla najmłodszych odbiorców jest Messenger (860 tys.) oraz WhatsApp (750 tys.).

Dlaczego Australia wprowadziła limit wieku 16 lat dostępu do serwisów społecznościowych?

Australia zdecydowała się ustalić minimalny wiek dostępu do serwisów społecznościowych na 16 lat w oparciu o badania zlecone przez rząd, które wykazały bardzo wysoką skalę korzystania z platform cyfrowych przez dzieci i młodzież oraz znaczącą ekspozycję na treści szkodliwe. Zgodnie z tymi danymi aż 96% dzieci w wieku 10–15 lat korzystało z serwisów społecznościowych, a 70% miało kontakt z treściami potencjalnie niebezpiecznymi, takimi jak materiały promujące zaburzenia odżywiania, samookaleczenia czy samobójstwo. Celem tej decyzji jest stworzenie dzieciom czasu na rozwinięcie kompetencji emocjonalnych i cyfrowych, zanim zetkną się z ryzykami charakterystycznymi dla platform społecznościowych.

Podstawą decyzji były badania zlecone przez Australijski Urząd ds. Komunikacji i Mediów (ACMA), które dostarczyły szczegółowych danych na temat skali korzystania z platform społecznościowych oraz ekspozycji na treści szkodliwe w grupie wiekowej 10–15 lat. Uzupełnieniem były informacje pochodzące od samych platform oraz regulatorów, wskazujące na działanie algorytmów sprzyjających uzależnieniu i promowaniu treści o wysokim ładunku emocjonalnym.

Rząd australijski analizował również doświadczenia międzynarodowe, przyglądając się rozwiązaniom przyjmowanym m.in. we Francji i Danii, aby osadzić własne regulacje w szerszym, globalnym kontekście.

Dlaczego nie 15 albo 17 lat?

Wiek 16 lat został wybrany jako punkt równowagi – moment, w którym młodzi ludzie osiągają istotny etap rozwoju, ale nie są jeszcze w pełni samodzielni. Odrzucono zarówno niższe granice, jak i wyższe, starając się uwzględnić realia życia nastolatków.

Wiek 15 lat uznano za zbyt niski w świetle danych o skali szkód i intensywności korzystania z platform przez młodszych nastolatków. Choć Dania rozważa lub wdraża podobne regulacje na poziomie 15 lat, australijscy decydenci uznali, że priorytety ochrony dzieci wymagają wyższej granicy.

Z kolei 17 lat oceniono jako moment zbyt późny – pomijający kluczowe okno rozwojowe, w którym możliwe jest skuteczne budowanie kompetencji przed wejściem w pełną niezależność późnego okresu dorastania. Badania wskazywały, że największa podatność na negatywne skutki mediów społecznościowych występuje wcześniej.